Köpek Balıklarının Nesli Neden Tükeniyor? Bir Yıkımın Hikayesi
Kayseri’deki odama oturmuş, pencereye bakarken dışarıdaki karla karışık soğuk rüzgarın sesiyle boğuluyordum. Çalışmaya başlamalıydım ama aklım başka bir yerdeydi. Her zaman olduğu gibi, dünyadaki dertlerden, kayıplardan, insanlardan bahsetmek istedim. Belki de duygularımı kağıda dökmek bana bir şeyleri anlatmanın en iyi yoluydu. Şu an bile, o anın yarattığı huzursuzluk içimde hissediyorum. O sırada bir ses geldi; köpek balıkları… Bir anda kafamda yankılanan bu kelimeyle birlikte, içimde bir şeyler sızladı. Hani bazen, bildiğimiz şeyler birdenbire farklı bir anlam kazanır ya, işte öyle bir an. Köpek balıkları nesli tükeniyor!
Bir Efsanenin Sonu
Bazı günler vardır, her şeyin yavaşça parçalara ayrıldığını hissedersiniz. O gün de öyleydi. Kitaplarımı ve defterimi toplamaya çalışırken, birden karşıma çıkıverdi o görüntü. Bir köpek balığı, o zarif ama korkutucu yaratık, derin denizlerde son bir yolculuğa çıkıyor gibiydi. İnsanlar bu deniz canlısına yıllardır düşman gibi bakmıştı. Ancak ben, ona hep bir tür hayranlıkla bakmıştım. O derin suların, karanlık ve gizemli dünyasında sadece hayatta kalmak için var olan bir canlı… Ve şimdi, o korktuğumuz varlıkların nesli tükeniyor, yok oluyor.
Bunu ilk duyduğumda hissettiğim şey, adeta bir kayboluştu. Dünya, sürekli değişen, hızla kaybolan şeylerle doluyken, köpek balıkları da bu döngüye katılıp sessizce kayboluyordu. İnsan, kendi varlığını bile bir şekilde yok edebilecek kadar güçlü ve kötücül olabiliyor. Ve tüm bunlar, onları görmek, anlamak, bir zamanlar tanımak imkânsız hale geliyor. Gözümde bir yıkım oluştu. O büyük okyanusların derinliklerinden fısıldayan sesler vardı. Bunu duyabiliyordum. Ama ne yapabilirdim ki? Benim gibi bir insan, neredeyse kaybolan bir canlıyı nasıl kurtarabilirdi?
Köpek Balıklarının Nesli Neden Tükeniyor?
Bir zamanlar insanlar için korku kaynağıydılar, ölümlerini görebilmek bir tür tabu gibiydi. Oysa, köpek balıkları ekosistemde bir denge unsuruydular. Ancak teknolojinin ve insanın tahripkâr etkisi, onların bu dengeyi sürdürmesini engelliyor. Hem de ne kadar vahşice. Sadece karnını doyurmak için, yaşam alanlarını gasp etmek gibi bir lüksümüz var. Her gün daha fazla denize giriyoruz, daha çok avlanıyoruz, daha çok kirlilik yayıyoruz. Hızla kaybolan köpek balıkları, daha fazla istenmeyen etkileşimin ve insan etkisinin simgesi oluyor. Ve birden, bir soru beliriyor kafamda: Biz neden sürekli böyle bir yıkıma sürükleniyoruz?
İnsanlık ve Çıkarları
Çıkarlar ve ekonomik düşünceler… Aslında her şey buna dayanıyor. İnsanlar, köpek balıkları gibi ekosistemi koruyacak yaratıkları, genellikle kendi çıkarları için yok ediyor. Köpek balıklarının etleri, yüzgeçleri, hatta bazen sadece derileri… Her şey ticaret haline geliyor. Yavaşça tükeniyorlar ve belki de hiçbir şey kurtaramayacak. Öyle ya da böyle, insan, bu karanlık dünyada tüm zararlı davranışlarını “gelişmişlik” adı altında yapıyor. Ama acaba gerçekten gelişiyor muyuz? İşte bu soruya ben de cevap bulamıyorum. Her adımda bir şeyler kayboluyor. Köpek balıklarının nesli tükeniyor ama başka şeyler de yok olmuyor mu?
Bir Umut Işığı
Hayal kırıklığım derinleşse de, içimde bir umut vardı. Umut, bu dünyadaki tüm olumsuzluklara karşı hala direnebilecek bir şeydi. Belki de bu mücadeleyi kaybetmeyecek olan tek şeydi. Sonuçta, çevre bilincinin arttığı, doğal dengeye saygı gösterildiği bir dünyada, hala bir umut ışığı olabilir. Köpek balıkları, en azından insanların bu bilinçle hareket etmeye başladıkları takdirde kurtulabilirdi. Belki bu yazıyı okuyanlar, onları koruma çabalarına daha fazla ilgi gösterir ve bir şeyler değişir diye düşünüyordum.
Kayseri’deki odamda, sıcak bir çay içerek derin bir nefes aldım. Dışarıdaki rüzgar beni gerginleştirse de, bir tür huzur hissettim. Çünkü bir şekilde, insanlar hala duygularını koruyor ve dünyada gerçekten bir şeyleri değiştirebilecek kadar güçleri var. Belki de, köpek balıklarının nesli tükeniyorsa, belki de tüm dünya bir dönüm noktasındadır. Ve bir insan, kendi vicdanı doğrultusunda hareket ederse, belki de bu kaybolan deniz yaratıklarının yerine, yeni bir denge kurabiliriz.
Sonuçta Ne Olacak?
Hayat, kaybolan şeylerle dolu. Ve her kaybolan şey, bir eksiklik bırakıyor. Köpek balıkları, okyanusların en güçlü varlıklarıydı ve şimdi kayboluyorlar. İnsanlar, onları öldürmekle kalmayıp, o dengeyi bozmuş oldular. Ama belki de, bu yazıyı okuyan biri, bu kaybı fark eder ve bir şeyler değişir. Kim bilir? Bir umut ışığı belki de tam önümde parlıyor.
Köpek balıklarının nesli tükeniyor. Ama onların kaybıyla biz, kaybolan dünyamızı anlamalıyız. Geleceğe dair, bir şeyleri kurtarmak için hala bir fırsatımız olabilir mi? Bunu düşündükçe, içinde yaşadığımız bu karmaşık dünyayı bir an için de olsa daha çok hissediyorum. Ve belki de bir gün, bu kayıpların hepsi, sadece bir hatırlatıcı olarak kalır. Çünkü biz insanlar, çok fazla kayıp yaşadık ama hala bir şeyleri düzeltebilecek güce sahibiz.