Kategori: Makaleler

Fabl Hikâye Edici Metin Midir? Fabl, insanlık tarihi kadar eski bir anlatı biçimidir. Basit ama derin mesajlarıyla kuşaktan kuşağa aktarılan bu metinler, “hikâye”nin sınırlarını, ahlaki çıkarımlar ve sembolik anlatım yoluyla yeniden tanımlar. Peki fabl gerçekten hikâyeci bir metin midir? Yoksa başka bir edebi türün – masalın, alegorinin ya da ders amaçlı anlatının – özel bir varyantı mı? Bu yazıda fablın tarihî kökenlerinden günümüzdeki akademik tartışmalara kadar uzanan bir perspektif sunacağım. Fablın Tarihsel Arka Planı Fabl sözcüğü, Latince “fābula” (“hikâye, sözlü anlatı”) kökünden gelir. ([Edebiyat ve Sanat Akademisi][1]) Antik dönemde başlayan bu gelenek, en bilinen örnekleriyle Aesop Fabl’ları’nda hayat bulur. ([Encyclopedia…

Bir Erkekten Nasıl Özür Dilenir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden İnceleme Toplumda özür dilemek, ilişkilerin temel yapı taşlarından biridir. Ancak, “Bir erkekten nasıl özür dilenir?” sorusu, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet çerçevesinde farklı dinamiklerle şekillenir. Özür dileme biçimi, hem bireylerin hem de grupların deneyimlediği toplumsal normlara göre değişir. Sokakta, işyerinde ya da toplu taşımada gözlemlediğimiz sahneler, bu dinamiklerin nasıl işlerlik kazandığını anlamamıza yardımcı olabilir. Özellikle İstanbul gibi büyük ve kozmopolit bir şehirde, toplumsal roller ve cinsiyetler arası ilişkiler, özür dilemenin nasıl bir şekil aldığına dair bize ipuçları verir. Toplumsal Cinsiyet ve Özür Dileme Toplumda erkeklerin özür dilemesi,…

Elumis Nedir? Kültürel Bir Keşif Dünyamız, türlü kültürlerin bir araya geldiği, farklı yaşam biçimlerinin birbirine dokunduğu bir yerdir. İnsanların hayata dair algıları, toplumsal yapılar, ritüeller ve semboller her kültürde farklı şekillerde varlık gösterir. Bazen de bu çeşitlilik, bize eski ya da yeni, geleneksel ya da modern bir kavramın ne anlama geldiğini sorgulama fırsatı sunar. Bugün, “Elumis” gibi, zaman zaman sıradışı ya da yeni bir kavram gibi görünen bir terimi ele alacağız. Peki, Elumis nedir? Farklı kültürlerde nasıl algılanır ve insan kimliğiyle olan ilişkisi nedir? Kültürler, her bir kavramı kendilerine özgü bir bağlamda şekillendirir ve bu bağlam, anlamları ne kadar derinleştirirse,…

Bre Deli Kavat Ne Demek? Psikolojik Bir İnceleme Giriş: İnsan Davranışlarının Derinliklerine Yolculuk Hepimizin hayatında, bazen sadece birkaç kelimenin bile ruh halimizi değiştirdiği anlar olmuştur. İnsanlar arası etkileşim, bazen birkaç kelimeyle derinleşir, bazen de yüzeysel kalır. Özellikle Türkçede, “Bre deli kavat” gibi deyimler, duygusal tepkilerimizi tetikleyebilir ve içinde bulunduğumuz durumu daha renkli bir şekilde yansıtabilir. Ama bu kelimeler, yalnızca dilsel anlamlar taşımazlar; onları söylediğimizde, arkasında daha karmaşık bilişsel ve duygusal süreçler gizlidir. Peki, “bre deli kavat” gibi bir ifadeyi kullanmak, gerçekten yalnızca kızgınlık mı yoksa başka bir şey mi ifade eder? Bu yazıda, “bre deli kavat” ifadesinin psikolojik boyutlarını keşfedeceğiz.…